Oude Delftse Waterloop

Vervolgens van de Kantoorgracht via de Paardenmarkt en het Raam naar het Rietveld. Als je de Paardenmarkt oploopt zie je twee grote, markante gebouwen. Links het voormalige artilleriemagazijn en rechts de voormalige artilleriekazerne. Heel vroeger stond er een klooster op de plaats van het magazijn. Dat werd in 1637 onteigend en als kruithuis ingericht. In 1654 ontplofte al dat kruit en legde een groot deel van Delft in puin. Daarna werd het kruithuis naar een plek langs de Schie buiten Delft verplaatst. Dat staat nu bekend als “het Kruithuis”. Het huidige magazijn werd in 1671 op de verwoeste plek gebouwd en behield tot halverwege de 20ste eeuw een militaire functie. Daar is sinds 2015 de Buccaneer gevestigd met een aantal beginnende bedrijfjes (start-ups) op het gebied van energie en offshore, en is er een restaurant gevestigd.

De artilleriekazerne werd in 1845 gebouwd, in 1863 uitgebreid en bleef tot 1927 in functie. Na een aantal verbouwingen herbergt het nu een een aantal wonigen, een zorginstelling en het kinderdagverblijf Jan en Alleman.

Door de ontploffing van alle munitie ontstond een grote open ruimte. Vanaf 1659 mochten daar paarden verhandeld worden. Sindsdien staat het plein bekend als de Paardenmarkt. Je ziet hier veel bomen. Dit zijn platanen. Op een warme dag merk je het effect van bomen op de stadstemperatuur. De vele bomen koelen de Paardenmarkt met vele graden – vergelijk maar met de Markt (stop 12).

Waarom geven bomen zoveel verkoeling? Dat komt omdat een boom water verdampt via zijn bladeren, en verdamping onttrekt warmte aan de omgeving (de zogenaamde verdampingswarmte). Afhankelijk van het type boom, zijn grootte en leeftijd, kan één boom wel 10 liter water per uur verdampen en daarmee de luchttemperatuur lokaal met bijna 2 °C verlagen. In “Hoe koelen bomen” lees je hoe dat werkt.

Op het Raam 63 zie je een huis in een heel andere stijl dan de andere bebouwing in de buurt. Dit huis is nu een gemeentelijk monument. Vroeger was het de dienstwoning van de beheerder van het Waterloopkundig Laboratorium Delft. Dat werd in 1927 opgericht en in 1933 gevestigd aan het Raam. Toen het terrein te klein werd, is het instituut in 1973 verhuisd naar een terrein aan de Rotterdamseweg. In 2008 ging het Waterloopkundig Laboratorium, of Delft Hydraulics, zoals het ondertussen heette, op in het nieuwe instituut Deltares. Dit is een groot internationaal opererend en internationaal erkend Groot Technologisch Instituut (GTI) op het gebied van water, ondergrond en infrastructuur. Het speelt een belangrijke rol bij het klimaatbestendig maken van Nederland.

Het Waterloopkundig Laboratorium Delft begon hier in 1927.

Het Waterloopkundig Laboratorium Delft begon hier in 1927.

Op onze route naar het Rietveld zien we veel ronde putdeksels in de straat. Op sommige staat geschreven “regenwater”, “schoonwater” of “drain”, op andere “rioolwater”, “vuilwater” of niets. Hier loopt dus een gescheiden rioolstelsel. Het schoonwaterriool vangt niet alleen regenwater van de Paardenmarkt op, maar kan ook actief water pompen van het Rietveld naar de Kantoorgracht (Aquagate).

Gemengd rioolstelsel voor regen- en afvalwater.

Het gescheiden rioolstelsel voor de afvoer van vuil en schoon water.

Het schoonwaterriool loost zijn water op het oppervlaktewater. Je mag daarom je auto niet meer op straat wassen. Ook olieresten, enz. mag je niet op het riool lozen. Dit is beschreven in de zogenaamde Algemene Plaatselijke Verordening van Delft.

Waterpomp op het Raam, vlakbij het Rietveld.

Onder dit putdeksel vind je een pomp die water van het Rietveld naar de Geerweg kan pompen.

Paardenmarkt

9

Oude Delftse Waterloop